17 Kasım 2008 15:00
Avusturya Bosna-Hersek'i işgal edince Trabzonlular Avusturya gemilerine yükleme yapmamış, Rize Bezi dediğimiz de Trabzon bezi imiş!
Türkiye'de ilk sivil toplum eylemlerinden birisi Trabzon'da gerçekleşmiş. Avusturya'nın Bosna-Hersek'i işgali üzerine Trabzon Limanı'nda çalışan işçiler, Avusturya gemilerine yükleme yapmamışlar. Uygulanan boykot üzerine Avusturya konsolosluğu Osmanlı Devleti yöneticilerine durumu şikayet etmiş. Osmanlı yöneticileri bu şikayete, "Boykot bir şahsi hürriyettir ve Batı ülkelerinde takdir edilmektir" şeklinde bir yanıt vermişler...
Söz konusu arşiv belgesi "Tarihin Ayak İzleri - Osmanlı Belgelerinde Trabzon" isimli çalışmada yer alıyor. Eser, 1520-1920 arasındaki 400 yıllık süreçte Trabzon ve çevresinin iktisadi, kültürel, askeri, ticari ve sosyal tarihine ışık tutacak belge, fotoğraf ve haritalardan oluşmakta.
Kitabın yazarı, Sezgin Demircioğlu; "Çalışmamızda 153 belge, 22 fotoğraf ve 3 harita yer almaktadır. Belgeler Sosyal Hayat, Belediye Hizmetleri, Bayındırlık ve İmar, Eğitim Kültür ve Basın, Tarım Sanayi ve Ticaret, Sağlık, Yönetim, Asayiş, güvenlik ve savaş yılları ve konsolosluklar olmak üzere 9 konu başlığına ayrılmış olup belgeler tarihlerine göre sıralanmıştır" açıklamasında bulundu.
"Belgelerin her biri ayrı bir kıymet ifade etmektedir ancak içlerinden bazılarına özellikle değinmek isterim. Sayacağım belgeler birbirinden ilginç konulardaki resmi ve tarihi kayıtların sadece birkaçıdır " diyen Demircioğlu, "Avusturya'nın Bosna-Hersek'i işgali üzerine Trabzon Limanı'nda bulunan Avusturya gemilerine, çalışanlar tarafından boykot uygulanarak yükleme yapılmadığı, günümüz Türkiyesi'nde bile hala tam olarak olgunlaşamayan halk tepkisinin milli bir davada Trabzonlular tarafından layıkıyla gösterildiği, durumdan şikâyet eden Avusturya konsolosuna cevaben boykotun şahsi bir hürriyet olduğu ve Batı ülkelerinde bu tür hareketlerin takdir edildiğinin, bildirildiği, konusunda dikkat çeken belgeler var" diyor.
Demircioğlu kitapta yer alan bir kaç belgeyi de şöyle sıralıyor:
"Trabzon'daki askeri ve mülki ambarlardan yiyecek ve malzeme almak isteyen İngiliz ve Rus subaylarına Dokuzuncu Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa'ya tarafından izin verilmediği
Trabzon Erzurum demiryolu ve hattın Doğubayezıt'a uzatılması
1910 yılında Trabzon'da Terbiye-i Bedeniye ismiyle bir jimnastik klubünün kurulduğu,
Türklere ve azınlıklara ait Türkçe ve Türkçenin dışında çeşitli dillerde onlarca gazete ve dergilerin yayınlandığı,
Günümüzde yanlış olarak “Rize bezi” olarak isimlendirilen dokumanın doğru isimlendirmesinin “Trabzon bezi” olduğu,
Anadolu'nun çeşitli yerlerinde doğal afetler sonucu sıkıntıya düşen halka ecdadın elinden gelen aynî ve nakdî yardımı yaparak evlerini bu insanlara açtıkları,
Kıtlık zamanları ekmek ihtiyacının karşılanabilmesi için una fındık küspesi katılarak insanların karnının doyurulmaya çalışıldığı,
Fındığın ana vatanı olan bölgeden yurt dışına fidan çıkarılmasına engel olunduğu,
Bu gün bile halen bölgenin problemlerinden olan düğünlerde silah atılması alışkanlığının yüz yıl önce de şikâyet konusu olduğu,
Rus istilasında bölgeden birçok tarihi eserin Rusya'ya götürüldüğü,
1900'lerde şehrimizde on civarında konsolosluğun hizmet verdiği ve bölgenin merkezi olduğuna dair...
Trabzon Belediyesi kültür yayınları arasında neşredilen kitap, Trabzon
Misafir:15
Üye:1
Toplam: 16
Toplam Üye: 7618
Son Üye :Muharrem_A..
Üye(ler): 1
